Gratis informatie en downloads

Welkom bij het GRATIS gedeelte van De Plantwijzer. Op deze pagina vind je een kleine greep uit De Plantwijzer. Dé database met alle informatie over geneeskrachtige, eetbare en bruikbare planten, struiken en bomen uit alle delen van de wereld.

Maak kennis met de revolutionaire methode om alles te leren over het plantenrijk.

Veel lees, kijk en kleurplezier!

 

Lavendel Lavandula angustifolia

Download de kleurplaat incl. kleurinstructies

In bovenstaande tekening zijn de kenmerken van Lavendel symbolisch weergegeven. De opbouw van de tekening is enigszins gelijk als de tekening van de lipbloemenfamilie. Hierdoor kan je direct zien dat Lavendel lid is van de lipbloemenfamilie.

De bloemen bloeien van juli tot september in een krans rond een vierkante stengel. De bloeistengel is kaal. De bloem is een buisvormige lipbloem met een 2-lobbige bovenlip en een 3-lobbige onderlip. De vier meeldraden zitten van binnen. De staalblauwe kelkbladen zijn vergroeid tot een zakje.

Het grijsgroene blad is lancetvormig en ongesteeld. Het blad staat kruisgewijs tegenoverstaand aan de stengel. Dit betekent dat de twee bovenste bladparen een kruis vormen met de twee bladparen daaronder.

Voornamelijk de bloemen hebben een ontspannende werking op het zenuwstelsel en geven verlichting bij lichamelijke en psychische spanningsklachten. Het verlicht spanningshoofdpijn en bevordert de slaap. Uitwendig toegepast heeft het een antibacteriële, antivirale, schimmelwerende en ontstekingsremmende werking. Tevens is het wondhelend en weert het schadelijke insecten.

Lavendel bevat bitterstoffen, looistoffen en etherische oliën.  

Samenvatting

Lavendel Lavandula angustifoliaBotanische kenmerken

Nederlandse naam: Lavendel
Wetenschappelijke naam: Lavandula angustifolia

Familie: lipbloemenfamilie
Soort plant: meerjarige halfheester
Bloeiperiode: juli tot september
Bloemkleur: paarsblauw
Bloemvorm: buisvormige lipbloem met 2-lobbige bovenlip en 3-lobbige onderlip
Zaden: glanzend donkerbruin
Bladkleur: grijsgroen
Bladvorm: lancetvormig
Overige bijzonderheden: vierkante stengel

Medicinale werking
Inwendig:
ontspannend op zenuwstelsel
verlicht spanningsklachten
helpt bij spanningshoofdpijn
bevordert de slaap
Uitwendig:
antibacterieel
antiviraal
schimmelwerend
ontstekingsremmend
wondhelend

Inhoudsstoffen
bitterstoffen
looistoffen

etherische oliën
flavonoïden
fytosterolen

Dosering
Tinctuur: 3x 30 druppels per dag. Bij slaapproblemen 50 druppels een uur voor het slapengaan.
Medicinale thee: 2 gram gedroogde bloemen in 150 ml. heet (niet kokend!) water 10 min. afgedekt laten trekken. Per dag 3 kopjes. Bij slaapproblemen 1 à 2 kopjes een uur voor het slapengaan.

Giftigheid
Niet giftig. De pure etherische olie niet inwendig toepassen.

Contra-indicaties
zwangerschap

Interactie met reguliere medicijnen
antihypertensiva
sedativa
barbituraten
hypnotica
anxiolytica
antihistaminica
antipsychotica
antidepressiva
diuretica
anti-aritmica
cardiaca
lithium
anti-astmamedicijnen    

 

 

Verdiepende Informatie Lavendel

Lavendel hydrolaat

Lavendel helpt bij jeuk door insectensteken en -beten. Hiervoor kan je een hydrolaat van Lavendel bloemen gebruiken. Ik heb een methode ontdekt waarmee je thuis eenvoudig een hydrolaat kan maken van Lavendel bloemen. Het geheim is een fluitketel met een losse dop.

In onderstaande video laat ik je stap-voor-stap zien hoe je thuis eenvoudig een hydrolaat maakt.

 

Gedroogde Lavendel bloemen

In mijn tuin heb ik 3 Lavendel planten staan. Dit is te weinig om genoeg bloemen van te kunnen oogsten om mijn eigen hydrolaat te maken. Daarom koop ik gedroogde Lavendel bloemen bij Pit & Pit.

Ik heb gewogen dat een maatbeker van 500 ml. gevuld met bloemen 54 gram weegt. Je hebt dus genoeg aan 65 gram voor 200 ml. hydrolaat.

Bestel hier direct gedroogde Lavendel bloemen >>

Lavendelruiker

Maak van 22 bloeistengels en een stuk lint een Lavendelruiker. Ik heb deze ruikers in mijn kast hangen en op mijn nachtkastje liggen. Ook leuk om kado te geven.

Een Lavendelruiker maken vergt wel enige oefening, maar het is niet moeilijk. Het is belangrijk dat je verse lange bloeistengels gebruikt waarbij de middelste bloemen geopend zijn.

In onderstaande video laat ik je stap-voor-stap zien hoe ik binnen een half uur een Lavendelruiker maak.

 

 

Lavendel limonade

Ik heb een recept verzonnen om van de bloemen een heerlijke limonade te maken. De smaak van deze limonade is mild. Als je een sterkere Lavendel smaak wilt, voeg dan ook blad van Lavendel toe.

In onderstaande video laat ik je stap-voor-stap zien hoe ik Lavendel limonade maak.

 

Ik maak van de bloemen van Lavendel een hydrolaat. Deze geurt heerlijk. Ik gebruik dit hydrolaat vooral om niet gestoken te worden door muggen en als ik toch gestoken ben, dan wrijf ik de plek in met hydrolaat en de jeuk verdwijnt snel. Een wondermiddel. Als het muggentijd is of ik hoor een mug in mijn slaapkamer zoemen voor ik ga slapen, smeer ik alle onbedekte delen van mijn lichaam in met dit hydrolaat. Ik gebruik het ook als ik 's avonds in de tuin wil zitten. Werkt super, de muggen komen niet bij me in de buurt. Ik kan rustig in de tuin zitten en heerlijk slapen. Ga naar 'Medicinaal gebruik' voor het maken van je eigen hydrolaat.

Ervaringen van anderen

Sandra: "Ik gebruik etherische olie van lavendel altijd bij jeuk van o.a. muggenbeten en ook als ik mij verbrand heb aan bijv. een hete pan. De jeuk verdwijnt heel snel en als je je verbrand hebt dan is de pijn snel weg. Ook helpt etherische olie van lavendel in een draagolie goed voor onrustige baby’s of kinderen. Ook verstuiven zorgt voor beter inslapen"

 

Welke ervaringen heb jij met Lavendel?

Deel je ervaringen in het reactieveld hieronder en maak kans om mijn nieuwste kruidenboek t.w.v. € 50 gratis te ontvangen.

Zomereik Quercus robur

Download de kleurplaat incl. kleurinstructies

In bovenstaande tekening zijn de kenmerken van Zomereik symbolisch weergegeven. Zomereik is een loofboom en lid van de napjesdragersfamilie. Alle tekeningen van bomen hebben dezelfde opbouw als deze tekening van Zomereik, waarbij de stam van de boom het centrum vormt.

De bast van Zomereik is grijsbruin met diepe donkere hoekige spleten. Het blad verschijnt vanaf eind april en is onregelmatig gelobd met een korte bladsteel en nerven die helemaal tot aan de bladrand lopen. Het blad blijft tot laat in het jaar aan de boom.

De boom bloeit vanaf mei met mannelijke en vrouwelijke bloemen. De vrouwelijke bloemen zijn rood en klein. Ze staan dicht op elkaar op een steel. De mannelijke bloemen zijn geel tot groen en hangen in slierten naar beneden. De mannelijke bloemen verspreiden de pollen die de vrouwelijke bloemen bevruchten, waarna de eikels in 1 tot 3 jaar rijp zijn. De Zomereik bloeit niet ieder jaar.

De eikels zijn lang gesteeld en langwerpig eivormig in een met schubben bedekt napje. De eikels zijn vanaf oktober rijp.

De bast van de jonge takken werkt uitwendig bloedstelpend en ontstekingsremmend. Tevens werkt het bij problemen van de mond, keel en huid en gaat het zweetvoeten tegen. De bast bevat looistoffen en saponinen.  

 

Samenvatting

Zomereik Quercus roburBotanische kenmerken
Nederlandse naam: Zomereik

Wetenschappelijke naam: Quercus robur
Familie: napjesdragersfamilie
Soort plant: boom
Bloeiperiode: vanaf mei
Bloemkleur: vrouwelijk: rood, mannelijke: groen of geelgroen of geel Bloemvorm: vrouwelijk: klein, mannelijk: in slierten
Zaden: eikels
Bladkleur: groen
Bladvorm: enigszins eivormig en onregelmatig gelobd, korte bladsteel
Overige bijzonderheden: lange steel aan eikel en korte steel aan blad, bloeit niet ieder jaar

Medicinale werking
bloedstelpend
ontstekingsremmend
helpt bij problemen in mond en keel
helpt bij huidproblemen
helpt bij zweetvoeten

Inhoudsstoffen
looistoffen
saponinen

flavonoïden

Dosering uitwendig
Tinctuur: 10% oplossen in water en 2 of 3 x per dag mee gorgelen of spoelen.
Decoctum: 10 gram gedroogde bast in 500 ml. water 15 min. koken en zeven. Per dag 2 of 3 keer mee gorgelen of spoelen.

Giftigheid
Giftig voor inwendig gebruik.

Niet langer dan 3 weken gebruiken en alleen uitwendig.

Contra-indicaties
uitgebreid huidletsel
koorts
infectie
ernstige hypertonie
hartinsufficiëntie

Interactie met reguliere medicijnen
niet bekend    

 

 

Verdiepende Informatie Zomereik

De naam 'Zomereik' is gegeven als vergelijking met de 'Wintereik'. De Zomereik bloeit eerder en verliest eerder weer zijn blad dan de Wintereik. Vandaar de naam 'Zomereik'. Maar in de praktijk gaat dit niet altijd op.

De betekenis van de wetenschappelijke naam 'Quercus' komt uit het Keltisch van het woord 'quer' wat 'mooi' betekent of van het woord 'cuez' wat 'boom' betekent. De soortnaam 'robur' komt uit het Latijn en betekent 'kracht'. Waarschijnlijk is deze naam gegeven i.v.m. het sterke hout dat de boom levert.

De Engelse naam is Oak.

De Zomereik hoort eigenlijk thuis in de wat warmere gematigde streken. Komt waarschijnlijk oorspronkelijk uit Frankrijk. Staat in loofbossen, maar is ook aangeplant in stedelijke gebieden. Staat graag op een kalkhoudende bodem.

Rond 1500 was 1/3 deel van Europa bedekt met enorme eikenbossen. Helaas zijn de meeste van deze oerbossen verdwenen door overmatig kappen. Je kunt nu de Zomereik bijna in geheel Europa vinden en zelfs op sommige plekken in Azië.

De Wintereik komt in Nederland minder vaak voor en staat dan vooral op heuvelachtige plekken op arme zure zandgrond.

Hoogte: ca. 50 meter
Lichtbehoefte: zon, maar tolereert schaduw
Vochtbehoefte: vochtig, maar tolereert droogte
Grondsoort: niet specifiek
Voedselbehoefte: van rijk tot arm
Tuintips: laat veel licht door waardoor er planten onder de kroon kunnen groeien, traaggroeiend, het kan 200 jaar duren voordat de boom tot volledige wasdom is gekomen, kan uit een afgehakte voet weer volledig uitgroeien tot een boom, kan een stamomtrek krijgen van 4 tot 10 meter, draagt pas vanaf een leeftijd van 20 jaar eikels
Verzorging: geen extra verzorging nodig
Vermeerdering: eikels direct na de oogst in een diepe pot zaaien, niet te diep in de grond stoppen, de eikel zal eerst een penwortel maken van ca. 15 cm. alvorens er nieuw groen vanuit de aarde ontspruit, de penwortel zal zeer diep gaan en zal daarna meer zijwortels maken, daarom is het van belang om de eikel direct op een lichte plaats te zaaien zonder concurrerende planten of in een zeer diepe pot
Beestjes: trekt een rijke fauna aan van veel soorten insecten, vlinders, vogels en kleine zoogdieren

  1. In onderstaande video laat ik je zien waarmee je rekening moet houden als je eikels raapt.

 

2. Kan ruim 1000 jaar oud worden.

3. Extra determinatie eigenschappen: spiraalstandige takknoppen, takken staan afstaand in alle richtingen, stam eindigt onderin de kroon (mits natuurlijk de onderste takken zijn gesnoeid), het blad staat in bosjes bij elkaar en heeft 2 omgekrulde slipjes aan de bladvoet, de bladsteel is korter dan 1 cm., de eikels staan met 1 tot 7 op een gemeenschappelijke steel en kan dan de kenmerkende vergelijkenis hebben met een pijp, op de knoppen, het blad en zelfs de wortels kunnen gallen zitten

4. De boom is eenslachtig eenhuizig, dat betekent dat er afzonderlijke mannelijke en vrouwelijke bloemen op één boom staan.

5. Verschil met de Wintereik: de bladsteel van de wintereik is langer dan 1 cm. en de eikels staan op een korte of geen steel en zitten in een groepje van 1 tot 5 tegen een tak. Je kunt dit onthouden als een kenmerk van de Wintereik, omdat het in de winter koud is en de eikels dicht bij elkaar zitten tegen de boom, alsof ze het koud hebben. Andere kenmerken van de Wintereik zijn: de takken staan meer omhoog gericht en de stam eindigt hoger in de kroon, het gehele uiterlijk van de boom is smaller dan van de Zomereik, het blad is regelmatiger van vorm

6. Op het blad, de knoppen en zelfs de wortels kunnen gallen zitten. Larven van galwespen leggen eieren en de boom maakt er een galbult overheen. In het begin zijn deze gallen groen of wat roodachtig, later worden ze meer bruin.

7. Als het blad te veel wordt aangevreten door insecten, dan maakt de boom weer nieuw jong blad en wordt dan een 2de generatie bladvorming genoemd.

8. Het verdorde blad kan tijdens de winter aan de boom blijven hangen.

9. Zomereik en Wintereik kunnen makkelijk met elkaar kruisen en dan ontstaan er hybriden.

10. Alle soorten eiken hebben dezelfde geneeskrachtige werking.

11. Jonge groene eikels kun je NIET eten ook niet na een verwerkingsproces.

Gebruikt deel: bast van jonge takken, geoogst in het voorjaar, eikgallen zijn sterk antiseptisch
Indicaties: infecties van de huid, bloedingen, ontstekingen in vooral mond- en keelholte, huidaandoeningen, overmatige transpiratie, bloedneus
Dosering: divers
Mogelijke toepassingen uitwendig: tinctuur, decoctum, omslagen, gorgeldrank (NIET inslikken), voetenbad
Opmerkingen: de concentratie aan looistoffen loopt snel terug, bewaren doet het gehalte aan looistoffen verminderen, niet inwendig gebruiken, de hydrolyseerbare looistoffen zijn irriterend op de maag en kunnen bij te veel en te vaak inname de lever, nieren en rode bloedcellen beschadigen

Recepten

Decoctum: doe 20 gram bast in 1 liter water en breng het aan de kook. Zet het laag en laat het 15 minuten zachtjes pruttelen, zeef de vloeistof en gebruik dit water om mee te spoelen, gorgelen, omslagen en in baden.

Ik heb geen ervaring met producten van Eik. Ik gebruik de Eik niet medicinaal. Iedere herfst verzamel ik eikels om er heerlijke worstjes van te maken. Ga naar 'Ander gebruik' voor dit recept.

Er zijn in totaal 24 inhoudsstoffen ontdekt, w.o. looistoffen (8 tot 20%), saponinen (10%) en flavonoïden. Er zitten in eik hydrolyseerbare en niet-hydrolyseerbare looistoffen. 

Vooral de hydrolyseerbare looistoffen kan je beter inwendig vermijden.

Er is weinig onderzoek verricht naar de werking van Eik.

In 2016 is een klein onderzoek verricht naar de effecten van eikenbast op de huid. Dit onderzoek is gedaan in opdracht van een cosmeticabedrijf. De conclusie van dit onderzoek was dat een extract van eikenbast een positief effect op de huid heeft.

Vegetarische eikelworstjes

Ieder jaar maak ik van eikels heerlijke worstjes. Ze smaken een beetje naar gebakken kaas, verbazend lekker!

Ingrediënten voor 6 worstjes
15 bewerkte eikels (zie onderstaande video)
1 eetlepel arrowrootpoeder (waarschijnlijk kan het ook met maizena)
1 eetlepel sojasaus
olie om in te frituren


In onderstaande video laat ik je zien hoe ik deze worstjes maak.

 

  • Zeer sterk, bijna onverwoestbaar, hout en toch buigzaam.
  • Je kunt van eikels een surrogaatkoffie maken, eikeltjeskoffie. Hiervoor moet je wel eerst de looistoffen uit de eikels verwijderen. Deze surrogaatkoffie zou bij jeugdpuistjes en acne helpen.
  • Na verwerkingsproces goed te gebruiken als ingrediënt in allerlei creatieve gerechten. Een leuk boek hierover is 'Acorns and eat 'em' van Suellen Ocean.
  • De eikels van Quercus ilex subsp. ballota bevatten weinig looistoffen en kun je direct eten en verwerken in gerechten.
  • Stoombad ter versterking van een vette en onzuivere huid.
  • Het is goed brandhout en blijft lang branden.

Welke ervaringen heb jij met Zomereik?

Deel je ervaringen in het reactieveld hieronder en maak kans om mijn nieuwste kruidenboek t.w.v. €50 gratis te ontvangen.

Gewone Vlier Sambucus nigra

Download de kleurplaat incl. kleurinstructies

In bovenstaande tekening zijn de kenmerken van Gewone Vlier symbolisch weergegeven. De Gewone Vlier is lid van de kamperfoeliefamilie.

Gewone Vlier bloeit van mei tot augustus in schermvormige trossen. De bloemen zijn geelwit en hebben 5 vergroeide kroonbladen en 5 gele meeldraden.

Het blad heeft een bladsteel en is samengesteld uit 5 tot 11 deelbladeren. De deelbladeren zijn ei- tot lancetvormig en hebben een spitse top en een gezaagde bladrand.

Na de bloei verschijnen de bessen die in een tros naar beneden hangen. De bessen zijn zwartpaars en hebben 3 tot 5 zaden. De zaden bevatten blauwzuur. De stelen van de trossen zijn meestal donkerroze. De bessen zijn rijp eind augustus en september.

Vooral de bloemen worden medicinaal gebruikt en zijn antibacterieel, antiviraal en ontstekingsremmend op de slijmvliezen van de luchtwegen. Ook helpt het bij ontstekingen in de mond, keelpijn, heesheid, hooikoorts en bevorderen ze het ophoesten. De bloemen en de bessen helpen bij griep en verkoudheden met koorts. Uitwendig helpen de bloemen bij oogbindvliesontsteking en verzacht het de huid.

De bloemen bevatten looistoffen, slijmstoffen, etherische oliën en weinig alkaloïden. De bessen bevatten looistoffen en etherische oliën.  

 

Samenvatting

Gewone Vlier Sambucus nigraBotanische kenmerken
Nederlandse naam: Gewone Vlier
Wetenschappelijke naam: Sambucus nigra
Familie: kamperfoeliefamilie
Soort plant: meerjarige struik
Bloeiperiode: mei tot augustus
Bloemkleur: geelwit
Bloemvorm: 5 vergroeide kroonbladen, 5 gele meeldraden
Zaden: 3 tot 5 pitten in de bessen
Bladkleur: groen
Bladvorm: samengesteld uit 5 tot 11 ei- of lancetvormige deelbladeren met een spitse top en gezaagde rand
Overige bijzonderheden: geen

Medicinale werking bloemen
Inwendig:
antibacterieel
antiviraal
ontstekingsremmend op slijmvliezen van luchtwegen
helpt bij ontstekingen in de mond
helpt bij heesheid
helpt bij keelpijn
helpt bij hooikoorts
bevordert ophoesten van slijm
helpt bij griep en verkoudheid met koorts, ook preventief
Uitwendig:
helpt bij oogbindvliesontsteking
verzacht de huid

Medicinale werking bessen
helpt bij griep en verkoudheid met koorts, ook preventief

Inhoudsstoffen bloemen
looistoffen
slijmstoffen
etherische oliën

weinig alkaloïden
flavonoïden

Inhoudsstoffen bessen
looistoffen
etherische oliën
flavonoïden
blauwzuur in de pitten
vitaminen
mineralen

Dosering
Medicinale thee: 4 gram verse bloemschermen (=ca. 1 à 2 schermen) in 150 ml. heet water 15 min. laten trekken. Maximaal 5 kopjes per dag.

Giftigheid
Niet giftig.

Het blad en de bast niet gebruiken i.v.m. kans op blauwzuurvergiftiging.
Bessen en sap alleen verhit gebruiken i.v.m. kans op blauwzuurvergiftiging.

Contra-indicaties
niet bekend

Interactie met reguliere medicijnen
corticoïden
anti-aritmica
cardiaca
diuretica
anti-astmamedicijnen
lithium    

 

 

Verdiepende Informatie Gewone Vlier

Vlier is waarschijnlijk een verbastering van het woord 'vedel'. Vedel was in de Middeleeuwen een verzamelnaam voor alle snaarinstrumenten. Waarschijnlijk gebruikten men vlierenhout voor het maken van deze instrumenten. Het zou kunnen dat de vedel een voorloper was van de viool.

De wetenschappelijke naam Sambucus is waarschijnlijk afgeleid van het Griekse woord 'sambuke'. Dit was ook een muziekinstrument die in de Griekse oudheid van vlierenhout werd gemaakt. Nigra duidt op de donkere kleur van de bessen. Nigra betekent namelijk zwart in het Latijn.

De Engelse naam is European Elder, maar vaak wordt Elderflower of Elderberry in de literatuur gebruikt.

De Gewone Vlier is lid van de kamperfoeliefamilie, maar vanaf 2003 verplaatst naar de muskuskruidfamilie (nieuwe familie). Ik blijf liever bij de oude indeling van 1998, ook wel het APG systeem genoemd. In 2003 is dit systeem verandert naar APG-II en in 2009 naar APG-III. Deze nieuwe systemen zijn meer gebaseerd op DNA dan op uiterlijke kenmerken.

In de buurt van akkers, mestgronden, composthopen, langs de vloedlijn, bosranden, in duinen, heggen, struwelen. Staat vooral op verstoorde gronden. Meestal op voedselrijke en stikstofrijke grond met kalk.

Landen: Europa van Zuid-Scandinavië tot in Oekraïne, zelfs t/m caucasus. In Noord- en Midden-Amerika, Zuid-Australië en Nieuw Zeeland ingevoerd.

Hoogte: 3 tot 10 meter, maar meestal 6 meter hoog en breed
Lichtbehoefte: zon tot halfschaduw, hoe meer zon hoe meer bloesem en hoe meer bessen
Vochtbehoefte: vochtig, trekt veel vocht uit de bodem waardoor er weinig andere planten onder kunnen groeien
Grondsoort: voorkeur voor klei met kalk, maar kan in iedere vochtige en voedselrijke grondsoort staan
Voedselbehoefte: voedselrijk en stikstofrijk
Snoeien: best om het jaar na de oogst, blijft dan bossig met lagere takken
Tuintips: neemt veel ruimte in beslag, snelle groeier, zaait zichzelf uit, eerste bessen op 2 jaar oude struik
Verzorging: geen specifieke verzorging nodig
Vermeerdering: rijpe bessen 2 cm. diep in pot of direct op plaats van bestemming, halfverhoute stekken van nieuwe scheuten in de zomer in potten, na beworteling op vaste plant plaatsen
Beestjes: allerlei insecten kruipen over de bloemen, bloemen hebben geen nectar

  1. Stikstofindicator
  2. Extra botanische informatie: struik tot kleine boom, de bloemen hebben 2 stijlen met 2 stempels, de kelkbladen zijn zeer klein en vergroeid, het blad staat tegenoverstaand aan de stengel, het blad heeft steunbladachtige aanhangsels
  3. Je herkent een vlier goed aan de herkenbare geur, als je eenmaal deze geur hebt geroken vergeet je het nooit meer en herken je een Gewone Vlier direct aan de geur van het blad
  4. Verspreiding van de bessen en daardoor natuurlijke vermeerdering gebeurt door spreeuwen, die graag de bessen eten
  5. Judasoren vind je op dood vlierenhout, dit is een eetbare maar smaakloze paddenstoel

Gebruikt deel: rijpe bessen en/of bloemschermen waarvan de grootste stelen zijn verwijderd, bij voorkeur pas ontloken schermen
Aanvullende medicinale werking: voorkomt microbiële infecties, verbetert immuunsysteem, antiviraal vooral op griepvirus, blad uitwendig gebruikt is verzachtend en wondhelend en zou ook helpen bij kneuzingen en verzwikkingen
Indicaties: vooral goed te gebruiken bij de eerste symptomen van een verkoudheid of griep, beperkt de symptomen en versnelt het herstellingsproces
Mogelijke toepassingen: medicinale thee van de bloemschermen, sap van de bessen, siroop van de bessen, siroop van de bloemschermen, gorgeldrank van de bloemschermen, ooglotion van de bloemschermen

Ik oogst altijd mijn eigen vlierbloesem en bessen en maak mijn eigen kruidenmiddelen, daarom heb ik geen ervaring met producten. Ken jij goede producten met vlierbloesem of vlierbessen die je aanbeveelt. Laat het me dan weten in het reactieveld hieronder.

Vlierbloesem pannenkoeken

Ieder jaar maak ik van vlierbloesem heerlijke pannenkoeken. Het is het lekkerste om verse bloesem te gebruiken, de pannenkoeken direct te bakken en op te eten.

In onderstaande video laat ik je stap-voor-stap zien hoe ik pannenkoeken maak met vlierbloesem.

 

 

Vlierbessen sap

Vlierbessensap is zeer gezond. Niet heel erg lekker om puur te drinken, maar wel een super boost voor je immuunsysteem. Je kan het vermengen met bijvoorbeeld appelsap voor een betere smaak.

Ik maak dit sap altijd in een traditionele Duitse sappan. In zo'n pan worden de bessen gestoomd en laten zo hun vocht los. Mijn sap is zeer lang houdbaar in de koelkast. Zelfs na openen was een fles houdbaar van september tot mei het volgende jaar. Waarschijnlijk komt dit door de antibacteriële werking van de bessen.

In onderstaande video laat ik je stap-voor-stap zien hoe ik sap maken van Vlierbessen in een sappan.

 

 

Fluit

Takken hebben een zacht wit merg in het midden. Dit kan je makkelijk eruit krijgen. Ik heb dat met een vleespen gedaan. Dan zou je van deze holle tak een fluit kunnen maken, maar dat is me nog niet gelukt. Er komt geen geluid uit. Zodra het me is gelukt, zal ik de video erover uploaden.

Welke ervaringen heb jij met Gewone Vlier?

Deel je ervaringen in het reactieveld hieronder en maak kans om mijn nieuwste kruidenboek t.w.v. € 50 gratis te ontvangen.

Meidoorn Crataegus monogyna

Download de kleurplaat incl. kleurinstructies

In bovenstaande tekening zijn de kenmerken van Meidoorn symbolisch weergegeven. De opbouw van de tekening is enigszins gelijk als de tekening van de rozenfamilie. Hierdoor kan je direct zien dat Meidoorn lid is van de rozenfamilie.

De bloemen komen in mei en hebben meestal 1 stempel en veel meeldraden. Ze hebben 5 witte kroonbladen en 5 kelkbladen.

Het blad van Meidoorn is meestal aan beide zijden 3 maal ingesneden en de toppen zijn gezaagd. Als je een blad in het midden vouwt, dan vallen de randen bijna op elkaar. Meidoorn krijgt vanaf september rode bessen. Aan de bessen zitten nog de kelkbladen van de bloem.

Meidoorn heeft een gunstige werking op het hart en de bloedvaten. Dit is in bovenstaande tekening symbolisch weergegeven door de hartjes en de rode golvende baan. Deze werking komt door de flavonoïden die voornamelijk in de bloemen zitten. Flavonoïden zijn complexe inhoudsstoffen die in veel planten zitten, maar de werking van deze inhoudsstoffen is in iedere plant anders. De blauwe stippen staan voor blauwzuur dat in de pitten aanwezig is. De buitenste rand van de tekening is de symbolische weergave van looistoffen. De looistoffen zitten voornamelijk in het blad en de bessen.  

 

Samenvatting

Meidoorn Crataegus monogynaBotanische kenmerken
Nederlandse naam: Meidoorn
Wetenschappelijke naam: Crataegus monogyna
Familie: rozenfamilie
Soort plant: meerjarige struik of kleine boom
Bloeiperiode: mei
Bloemkleur: wit
Bloemvorm: 5 kroonbladen, veel meeldraden
Zaden: beige pitten in de bessen
Bladkleur: groen
Bladvorm: 3x ingesneden met gezaagde toppen
Overige bijzonderheden: lange, puntige doorns

Medicinale werking bloeitoppen
ondersteunt de hartfunctie
positief inotroop effect (versterkt samentrekking van de hartspier)
negatief chronotroop effect (verlaagt tempo hartslag)
verwijdt kransslagaders
kalmerend op het hart
bloeddrukregulerend bij hartfunctie als oorzaak
bloedvatverwijdend
gunstig voor de bloedvaten

Inhoudsstoffen
looistoffen
flavonoïden
vitamine C

Dosering
Tinctuur: 3x 35 druppels per dag.
Medicinale thee: 2 gram gedroogde bloeitoppen in 150 ml. heet water 20 min. laten trekken. Per dag 3 kopjes.

Giftigheid
niet giftig

Contra-indicaties
zwangerschap
hypotensie
hartritmestoornissen
acute hepatitis
ernstige hartziekten
acute endogene depressie
kinderen t/m 12 jaar

Interactie met reguliere medicijnen
hartmedicijnen
antihypertensiva
anti-aritmica
vasoconstrictoren

sedativa
   

 

 

Verdiepende Informatie Meidoorn

Er is onderscheid tussen de eenstijlige Meidoorn en de tweestijlige Meidoorn. De eenstijlige Meidoorn heet zo, omdat de bloemen 1 stijl hebben en 1 pit in de bessen. De tweestijlige Meidoorn heeft 2 of 3 stijlen en ook 2 of 3 pitten in de bes. De naam Meidoorn is vernoemd naar de bloeitijd van de bloemen. De hoofdbloei is namelijk in mei en de struik tot kleine boom heeft doorns. Vandaar de naam Meidoorn.

De wetenschappelijke naam Crataegus komt uit het Grieks van het woord 'Kratos' wat kracht betekent. Dit is vernoemd naar de hardheid van het hout. Het hout van Meidoorn is hard. De soortnaam 'monogyna' betekent 'met 1 stempel'. De bloemen hebben 1 stijl en 1 stempel. De soortnaam van tweestijlige Meidoorn is 'laevigata' en betekent 'gepolijst'. Dit is een verwijzing naar het blad dat meer glanzend (gepolijst) is dan eenstijlige Meidoorn.

De Engelse naam is Hawthorn.

Werd vroeger veel gebruikt als weideafscheiding en vind je daardoor nog veel in boerenlandschappen terug. Het vee kon zo niet uitbreken, omdat Meidoorn een dichte haag met doorns wordt. Staat ook in bosranden, hagen en duinen. Het natuurgebied Meijendel is vernoemd naar de aanwezigheid van veel Meidoorn.

De Eenstijlige Meidoorn vind je vaker dan de Tweestijlige Meidoorn, omdat de Eenstijlige Meidoorn minder kieskeurig is en op iedere grondsoort wel voorkomt. De Tweestijlige Meidoorn vind je vooral in het Zuidoosten van Nederland, langs grote rivieren en in Drenthe. In België is de Tweestijlige Meidoorn meer algemeen dan in Nederland.

De Eenstijlige en Tweestijlige Meidoorn komen vooral voor op het Noordelijk Halfrond en voornamelijk in Europa. In andere landen komen andere soorten Meidoorns voor, vaak met grotere bessen. Wereldwijd zijn er ca. 100 verschillende soorten.

Hoogte: 5 tot 10 meter
Lichtbehoefte: zon, maar verdraagt schaduw
Vochtbehoefte: houdt van vocht, droogte tolerant
Grondsoort: niet specifiek, verdraagt zure grond
Voedselbehoefte: houdt van humus, kan ook op arme grond groeien
Tuintips: traaggroeiend, makkelijk, geen extra verzorging nodig, verdraagt atmosferische pollutie, goede haagplant
Verzorging: verdraagt snoeien zeer goed, snoeien na de oogst
Vermeerdering: pitten hebben een aantal cycli nodig van koud-warm om te ontkiemen, haal het vruchtvlees van de pitten bijvoorbeeld in de blender met wat water, in de natuur gaan de pitten door het maagdarmkanaal van vogels
Beestjes: vogels, vlinders

1. De werking van Eenstijlige en Tweestijlige Meidoorn is gelijk. Waarschijnlijk hebben andere soorten ook dezelfde geneeskrachtige werking.
2. Bloemen van beide soorten zijn proterogynisch. Dit betekent dat de stempel eerder rijp is dan de helmknoppen van de meeldraden. Zo ontstaat er alleen kruisbestuiving met andere Meidoorns.
3. De bestuiving geschiedt vooral door bijen, wespen en (zweef)vliegen.
4. Het blad tussen de Eenstijlige en Tweestijlige Meidoorn verschilt van elkaar. Het blad van de Tweestijlige Meidoorn is meer glanzend en is minder sterk ingesneden en daardoor moeilijk in 3 of 5 lobben te verdelen. De insnijdingen zijn niet tot halverwege het midden. Het blad van de Eenstijlige Meidoorn is wel tot halverwege het midden of dieper ingesneden.
5. Beide soorten kunnen met elkaar kruisen en er ontstaan dan hybriden. Ook deze hybriden hebben dezelfde geneeskrachtige werking.
6. De schors is bruin, ruw en schubbig. De schors van jonge exemplaren is glad en meer grijzig.
7. De rijpe helmknoppen zijn rozerood.

8. Kan ca. 500 jaar oud worden.
9. Het hakblok voor onthoofdingen was vaak gemaakt van Meidoorn hout.
10. De scherpe stevige doorns werden gebruikt als naald bij de eerste grammofoons.

 

Gebruikt deel: bloeitoppen met wat blad of bessen
Indicaties: diarree, keelpijn (gorgelen), slechte bloedcirculatie, aderverkalking, verhoogde of verlaagde bloeddruk, functionele hartklachten (niet levensbedreigende klachten die geen ontdekte oorzaak hebben), hart- en vaatziekten, na een hartinfarct, onrust, stemmingswisselingen
Dosering: divers
Mogelijke toepassingen: medicinale thee, tinctuur, hydrolaat, siroop
Opmerkingen: minimaal 6 weken gebruiken voor een effect, werkt langzaam, het maximale effect wordt pas bereikt na 2 à 3 maanden gebruik in de juiste dosering.

In de spiercel van het hart wordt in de mitochondriën (motor van de cel) ATP (brandstof) gemaakt. Door een enzym wordt ATP omgezet naar cAMP. Er is ook een enzym dat een te veel aan cAMP weer afbreekt. Meidoorn voorkomt deze afbreking door de enzymen. Hierdoor is er meer cAMP in de spiercellen van het hart, waardoor het hart beter samentrekt.

Meidoorn kan goed preventief worden ingezet om hart- en vaatziekten te voorkomen.

In Italië wordt Meidoorn voornamelijk gebruikt bij milde spanningen, angsten en nerveuze slapeloosheid.

Recepten

Siroop van de bessen: kook 500 gram verse bessen in 500 ml water. Vervolgens even kort in de blender, zodat het vruchtvlees van de pitten wordt verwijderd. Laat dit een nachtje afgedekt staan. Zeef het de volgende ochtend door een doek (theedoek, kaasdoek, zakdoek). Meet de vloeistof af en doe er de helft in grammen rietsuiker bij. Breng het langzaam al roerend aan de kook en giet heet in flessen. Direct sluiten met een dop.

Het Meidoorn glycerinemaceraat van Soria Natural beveel ik aan.

looistoffen, blauwzuur (in de pitten), flavonoïden (0,1% in bessen en 1% in bloeitoppen met wat blad), saponinen (in de bessen), anthocyaniden, proanthocyaniden, oligomere pro cyaniden.

Er zijn in totaal 153 inhoudsstoffen ontdekt. De werking op hart- en bloedvaten wordt vooral veroorzaakt door de flavonoïden, anthocyaniden, proanthocyaniden en OPC (oligomere pro cyaniden). De OPC hebben een werking op de veneuze bloedcirculatie. Het meeste zit in de jonge loten. De veneuze bloedcirculatie is de circulatie die zuurstofarm bloed van de organen en weefsels terug naar het hart transporteert. De looistoffen zijn verantwoordelijk voor de werking bij diarree en keelpijn.

In 2015 is een onderzoek verricht van 12 weken met 4 groepen met in totaal 80 personen. Een groep kreeg alleen een meidoornextract, een groep moest 2x per week 20 tot 30 minuten hardlopen op een band, een groep moest hardlopen en kreeg ook het meidoornextract en er was een controlegroep. De conclusie van dit onderzoek is dat vooral de combinatie van bewegen en meidoornextract een gunstige uitwerking heeft op de bloedwaardes die een factor kunnen spelen bij het veroorzaken van angina pectoris en aderverkalking.

  1. Het gedroogde blad is een goede theevervanger.
  2. Een hydrolaat van de bloemen met wat blad is gunstig voor de huid.
  3. Het jonge blad en de bladknoppen zijn smakelijk om te eten.
  4. De geroosterde pitten kunnen gebruikt worden als een koffiesurrogaat.
  5. Van de bloemen met wat blad kan je een siroop maken.

Recepten

Decoctum voor de huid: doe 5 gram gedroogde bloemen met wat blad in 300 ml. water. Breng het aan de kook en laat het 5 minuten zachtjes pruttelen. Zeven en dagelijks je gezicht mee wassen. Zou de huid steviger maken. Ik heb er nog geen ervaring mee.

Ik pluk wel eens een aantal bladeren van de Meidoorn en doe er 5 in een theepot van 500 ml. en giet er heet water op. Dit drink ik gedurende de dag leeg. De thee wordt steeds donkerder en smaakt heerlijk. Ik heb het ook wel eens met zelf gedroogd blad gedaan, maar dan doe ik de blaadjes in een theeei en laat het 5 tot 10 minuten trekken. Het krijgt dan geen donkere thee-kleur, maar blijft lichtgroen. De smaak is dan ook groener en niet zoals thee kan smaken. Waarschijnlijk verdwijnen er looistoffen uit het blad door drogen.

Ik drink deze thee zo af en toe ter preventie van hart- en vaatziekten om gezond en fit te blijven. Ik heb een lage bloeddruk, maar ik merk geen verschil als ik deze thee zo af en toe drink. Dan zou ik het regelmatiger moeten drinken.

De bessen van de Meidoorn bevatten weinig vruchtvlees en hebben een beetje een appelsmaak.

 

Welke ervaringen heb jij met Meidoorn?

Deel je ervaringen in het reactieveld hieronder en maak kans om mijn nieuwste kruidenboek t.w.v. € 50 gratis te ontvangen.

Hondsdraf Glechoma hederacea

Download de kleurplaat incl. kleurinstructies

In bovenstaande tekening zijn de kenmerken van Hondsdraf symbolisch weergegeven. De opbouw van de tekening is enigszins gelijk als de tekening van de lipbloemenfamilie. Hierdoor kan je direct zien dat Hondsdraf lid is van de lipbloemenfamilie.

Hondsdraf bloeit van maart tot juni met lipbloemen die in een krans rondom een vierkante stengel staan. De bloemen kunnen paars, violet, purper, lila of blauw zijn. De bloeistengels staan meestal rechtop, maar de niet bloeiende stengels liggen over de grond. De lipbloemen hebben een duidelijke boven- en onderlip. Op één van de lippen zitten kleine donkere paarse tot roodbruine vlekjes. De bloemen hebben 4 meeldraden. De 5 kelkbladen zijn samengegroeid en hebben een spitse top.

Het blad is rond tot niervormig met een stompe top en een gekartelde rand. De nerven zijn enigszins handvormig. De bladeren staan met een steel kruisgewijs tegenoverstaand aan de stengel.

Vooral het blad heeft uitwendig een gunstige werking voor de huid en helpt bij jeuk. Inwendig heeft het blad een gunstige werking op de luchtwegen en helpt bij hoest. De plant bevat bitterstoffen, looistoffen en etherische oliën.  

 

Samenvatting

Hondsdraf Glechoma hederaceaBotanische kenmerken
Nederlandse naam: Hondsdraf
Wetenschappelijke naam: Glechoma hederacea
Familie: lipbloemenfamilie
Soort plant: meerjarige kruidachtige plant
Bloeiperiode: maart tot juni
Bloemkleur: paars, violet, purper, lila of blauw
Bloemvorm: lipbloem met onder- en bovenlip, 4 meeldraden
Zaden: klein en donker gekleurd
Bladkleur: groen
Bladvorm: rond tot niervormig met stompe top en gekartelde rand
Overige bijzonderheden: vierkante stengel, niet bloeiende stengels liggen over de grond

Medicinale werking
uitwendig:
gunstig voor de huid
vermindert jeuk
inwendig:
gunstig voor de luchtwegen
bevordert ophoesten van slijm

Inhoudsstoffen
bitterstoffen
looistoffen

etherische oliën

Dosering
Medicinale thee: 2 gram gedroogd kruid in 150 ml. heet water 5 min. afgedekt laten trekken. Per dag 3 kopjes.

Giftigheid
bovenstaande dosering niet overschrijden

Contra-indicaties
niet bekend

Interactie met reguliere medicijnen
niet bekend
   

 

 

Verdiepende Informatie Hondsdraf

De naam 'Hondsdraf' is verbasterd vanuit het Oud Hoogduits van het woord Gundreba. 'Gund' betekent een 'vochtige etterende wond' en 'reba' betekent 'rank'. Een rankende plant die vochtige etterende wonden heelt. Van hieruit is het verbasterd naar 'Gondref' - 'Gondraf' - naar uiteindelijk 'Hondsdraf'.

De oude wetenschappelijke naam was Hedera terrestris wat vrij vertaald 'Grondklimmer' betekent. Linnaeus heeft de plant later hernoemd en gaf het de antieke naam van Polei, namelijk Glechon. Deze naam koos hij, omdat de naam toevallig vrij kwam. 'Hederacea' is afgeleid van 'Hedera' wat de soortnaam van Klimop is, omdat de plant net zo kruipt en woekert als Klimop.

De Engelse naam is Ground Ivy

De plant kan je vinden in ruigten, langs heggen, in bouwland, in lichte bossen, tussen gras, op bewerkte grond, onder hakhout, langs de bosrand en langs bospaden. Stelt weinig eisen aan de grond, maar heeft een weelderiger groei op humusrijke, stikstofrijke en vochtige grond.

Komt in grote delen van Europa voor en groeit in de gematigde streken van Noord en West Azië en Japan. In Noord-Amerika is de plant ingevoerd.

Hoogte: 5 - 25 cm.
Lichtbehoefte: zon - halfschaduw
Vochtbehoefte: vochtig, maar kan ook op droge grond groeien, dan wel kleiner en minder weelderig
Grondsoort: niet kieskeurig
Voedselbehoefte: humus- en voedselrijk, maar kan ook op arme grond groeien, blijft dan wel kleiner en minder weelderig
Tuintips: woekeraar bij gunstige omstandigheden, kan grote stukken kale grond innemen, is groenblijvend in zachte winters, tolereert belopen, de liggende stengels maken vanuit knopen wortels
Verzorging: geen specifieke verzorging nodig
Vermeerdering: een stukje stengel met wortels van een bestaande plant nemen en dit direct in de grond zetten
Beestjes: vlinders, bijen

1. Sommige planten hebben alleen vrouwelijke bloemen met stempels. Deze bloemen zijn kleiner. Daarom zie je in sommige flora's staan dat Hondsdraf één- of tweeslachtig in 1 bloeiwijze is. Hondsdraf met alleen vrouwelijke bloemen is dan éénslachtig. Bloemen met mannelijke (meeldraden) en vrouwelijke delen (stempel) in de bloem zijn tweeslachtig.

2. Aan de liggende stengels is moeilijk te zien dat het blad kruisgewijs tegenoverstaand aan de stengel staat. Dit komt omdat alle bladeren aan de liggende stengels naar het licht zijn gedraaid.

3. De plant heeft een sterke geur en smaak.

Gebruikt deel: blad of geheel bovengronds deel
Indicaties uitwendig: jeuk, zweren, gezwellen, huidklachten en wonden
Indicaties inwendig: luchtwegklachten, vooral ontsteking van luchtwegen met slijm
Dosering: hangt van vorm van inname af
Mogelijke toepassingen: vers als directe toepassing of als hoestsiroop, gedroogd als thee of als hoestsiroop

Recepten

Hoestsiroop: kook 250 ml water, roer er 125 gram rietsuiker in tot de suiker is gesmolten in het water en het water weer kookt, 30 gram vers blad of 10 gram gedroogd blad erin doen en al roerend weer laten koken. Vervolgens laag zetten en 5 minuten afgedekt zachtjes laten pruttelen. Zeven door een doek (kaasdoek, theedoek of zakdoek) en heet in gesteriliseerde flessen gieten. Direct sluiten met een dop.

Ik heb geen ervaring met producten van Hondsdraf. Ik gebruik deze plant vers.

In totaal zijn 114 verschillende inhoudsstoffen ontdekt in Hondsdraf, w.o. etherische oliën, looistoffen, bitterstoffen, calcium, ijzer, kalium, zink.

Hondsdraf kan ook de zware metalen lood en nikkel bevatten. Daarom raad ik je af om Hondsdraf in de buurt van industriegebieden of in grote steden te oogsten voor medicinaal gebruik.

Na onderzoek heb ik ontdekt dat er ook een beetje saponinen in Hondsdraf zit. Dit verklaard beter in combinatie met de looistoffen de gunstige werking op de huid.

Tijdens een in vitro onderzoek in 2014 is ontdekt dat een extract van Hondsdraf de aanmaak van osteoclasten verhindert. Osteoclasten breken bot af bij een tekort aan calcium dat via het bloed naar de weefsels getransporteerd moet worden en bij het herstel van botbreuken om het oude beschadigde bot af te breken.

Tijdens een ander in vitro onderzoek in 2012 is ontdekt dat een extract van Hondsdraf huidvlekken kan verminderen. Het zou de aanmaak van melanine in melanoomcellen verminderen zonder het omringende weefsel te beschadigen.

In 2011 is een in vivo onderzoek verricht bij Aziatische vrouwen met pigmentvlekken. Gedurende 8 weken kreeg een deel van deze vrouwen uitwendig op de vlekken een 1% extract lotion en het andere deel kreeg een placebo. De conclusie was dat de lotion met 1% extract van Hondsdraf ontstekingsremmend werkt en daardoor minder melanine wordt aangemaakt en hierdoor depigmentatie optreedt.

1. Als smaakmaker in warme en koude gerechten.
2. Is rauw niet geschikt als groente of sla. Het jonge blad kan je wel koken en fijnhakken als spinazie.
3. In de 16de eeuw werd Hondsdraf gebruikt voor het klaren van bier.

Hondsdrafkrans

Je kan van 3 stengels een leuke krans maken. In onderstaande video laat ik je zien hoe ik zo'n krans maak.

 

Welke ervaringen heb jij met Hondsdraf?

Deel je ervaringen in het reactieveld hieronder en maak kans om mijn nieuwste kruidenboek t.w.v. € 50 gratis te ontvangen.

Klein Hoefblad Tussilago farfara

Download de kleurplaat incl. kleurinstructies

In bovenstaande tekening zijn de kenmerken van Klein Hoefblad symbolisch weergegeven. De opbouw van de tekening is enigszins gelijk als de tekening van de composietenfamilie. Hierdoor kan je direct zien dat Klein Hoefblad lid is van de composietenfamilie.

Klein Hoefblad bloeit van februari tot mei met gele bloemhoofdjes. De bloemen hebben gele buisbloemen en gele lintbloemen. De omwindselblaadjes hebben een bruine top. Op iedere bloeistengel staat 1 bloem. De stengel is hol. Na de bloei hangen de bloemhoofdjes naar beneden om zich weer omhoog te richten als het zaad rijp is.

Het blad aan de bloeistengel is roodbruin, klein, lancetvormig en staat zonder steel aan de stengel. Het andere blad komt na de eerste bloemen. Dit blad heeft een steel en staat enigszins in een bladrozet. Het is rond tot niervormig en heeft een hoekige bladrand. De onderzijde van het blad is vaak lichter door zachte beharing. Het bruine zaad is klein en heeft pappus.

Het blad en de bloemen hebben een ontstekingsremmende werking op de mond, keel en maag. Tevens helpt het bij luchtwegklachten. Het bevat slijmstoffen, bitterstoffen, looistoffen en alkaloïden.  

 

Samenvatting

Klein Hoefblad Tussilago farfaraBotanische kenmerken
Nederlandse naam: Klein Hoefblad
Wetenschappelijke naam: Tussilago farfara
Familie: composietenfamilie
Soort plant: meerjarige kruidachtige plant
Bloeiperiode: februari tot mei
Bloemkleur: geel
Bloemvorm: buisbloemen en lintbloemen
Zaden: bruin, klein met pappus
Bladkleur: aan bloeistengel roodbruin, in rozet groen met lichte onderzijde Bladvorm: lancetvormig en rond of niervormig met hoekige bladrand
Overige bijzonderheden: zacht behaard, holle stengel

Medicinale werking
ontstekingsremmend op mond, keel en maag
helpt bij luchtwegklachten
hoestbedarend

Inhoudsstoffen
slijmstoffen
looistoffen
bitterstoffen
alkaloïden
flavonoïden

Dosering
Medicinale thee: 2 gram gedroogd blad in 150 ml. heet water 5 min. laten trekken. Per dag 3 kopjes.

Giftigheid
Bovenstaande dosering niet overschrijden.
De alkaloïden in Klein Hoefblad kunnen leverklachten veroorzaken, dus met mate gebruiken.

Contra-indicaties
zwangerschap
zoogperiode
kinderen t/m 12 jaar
leverinsufficiëntie

Interactie met reguliere medicijnen
niet bekend
   

 

 

Verdiepende Informatie Klein Hoefblad

De Nederlandse naam Klein Hoefblad is mogelijk afgeleid van hoestblad of van de hoef van een paard. Het blad lijkt enigszins op een paardenhoef. De wetenschappelijke naam Tussilago komt uit het Latijn. Tussis betekent hoesten en ago kan vrij vertaald worden als gaan. Farfara komt wellicht ook uit het Latijn. Far is meel en fero is dragen. Dan zou dat iets van meeldrager zijn. De Engelse naam is Coltsfoot.

Klein Hoefblad komt voor in Europa, West- en Noord-Azië, het oosten van Noord-Amerika, Noord-Afrika en het atlasgebergte. Ze staat vooral op open ruderale plaatsen, langs wegen, tussen gras. Vooral op voedselrijke en vochtige plaatsen. Ze staat op kalkhoudende grond, lichte kleigrond en leemgrond. Ze kan ook tussen stenen groeien. Ze verdraagt zelfs de aanwezigheid van zware metalen in de grond. Het is een pionierssoort.

Hoogte: 5 tot 25 cm
Lichtbehoefte: volle zon
Vochtbehoefte: vochtig tot droog
Grondsoort: klei, leem, kalkhoudend
Voedselbehoefte: voedselrijk
Tuintips: woekeraar, geurig
Verzorging: geen specifieke verzorging nodig
Vermeerdering: uit stukje wortel komt een nieuwe plant, zaad is slechts 2 maanden kiemkrachtig
Beestjes: vlinders, allerlei insecten

  1. Beter niet plukken in de buurt van industrie. Neemt mogelijk zware metalen uit de grond op.
  2. Oogst bloemhoofdjes op een zonnige dag, dan zijn ze volledig open.
  3. Bepaal zelf of je de bloemen wel of niet voor gebruik wilt wassen. Meestal was ik bloemen niet.

Gebruikt deel: bloemhoofdje en/of blad
Indicaties: hoest, bronchitis, ontsteking in mond, keelholte en maag
Dosering: 4,5 tot 6 gram per dag
Mogelijke toepassingen: medicinale thee, hydrolaat uitwendig bij ontstekingen, blad verbranden en rook inademen
Opmerkingen: pyrrolizidine alkaloïden hebben een abortief effect, daarom niet gebruiken tijdens de zwangerschap

 

Recepten

Medicinale thee van de bloemen: 4 gram gedroogde bloemen in 150 ml. heet water 5 minuten laten trekken.
Medicinale thee van het blad: 2 gram gedroogd blad in 150 ml. heet water 5 minuten laten trekken.

Er zijn geen producten met Klein Hoefblad die ik ken en aanbeveel. Ken jij goede producten met Klein Hoefblad die je aanbeveelt, laat het me dan weten in het reactieveld hieronder.

Slijmstoffen (6 tot 10% acidic polysaccharides), meer slijmstoffen in blad dan in bloem, looistoffen meer in blad dan in bloem, bitterstoffen, pyrrolizidine alkaloïden, flavonoïden, steroïden, mineralen in bloem: zink, ijzer, magnesium, kalium, calcium, koper.

Onderzoek 2016
Land: China
Opdrachtgever: onbekend
Samenvatting: ze hebben onderzocht of een extract van Klein Hoefblad hoest onderdrukt, het ophoesten van slijm bevordert en of het ontstekingsremmend is. Ze hebben hierbij getest met verschillende combinaties van 4 geïsoleerde stoffen die in Klein Hoefblad voorkomen. Hieruit blijkt dat een combinatie van alle 4 de stoffen het meest effectief is.
Conclusie: een extract van Klein Hoefblad werkt bij bronchitis, hoest en astmatische aandoeningen.

Onderzoek 2016
Land: onbekend
Opdrachtgever: onbekend
Samenvatting: ze hebben de giftigheid van pyrrolizidine alkaloïden onderzocht. Ze hebben gedurende 28 dagen proefdieren 250 mg. per kg. lichaamsgewicht van een combinatie van Senecio spp. en Symphytum spp. (planten met pyrrolizidine alkaloïden) extract gegeven. In geen enkele groep was er sprake van vergiftigingsverschijnselen of verandering in bloed- en leverwaardes.
Conclusie: hieruit zou je kunnen opmaken dat pyrrolizidine alkaloïden niet zo giftig zijn als altijd wordt beweerd.

Onderzoek 2015
Land: China
Opdrachtgever: National Natural Science Foundation of China
Samenvatting: ze hebben gemeten of het aantal pollen per bloem van invloed is op de concentratie aan werkzame stoffen. De bloemen met de meeste pollen bleken ook de hoogste concentratie aan werkzame stoffen te bevatten.
Conclusie: hieruit zou je dus kunnen opmaken dat pas ontluikende bloemen de hoogste geneeskrachtige werking hebben.

  1. Blad eten als spinazie.
  2. Drie bloemen in een fles met sherry geeft een sprankelende kleur en een aparte geur aan de sherry.
  3. Een half kopje verse lintbloemen door pannenkoekenbeslag.
  4. Wijn van hoefbladbloempjes: 1 litermaat gevuld met hoefbladbloemen, 4 liter water, 1500 gram suiker, 2 eetlepels rozijnen, 3 sinaasappelen, 2 citroenen, 20 gram verse gist. Het recept staat in Bloemen op 't bord van Greet Buchner >>

Ik heb geen ervaringen met Klein Hoefblad. Ik heb de plant nooit gebruikt, omdat ik op de opleiding heb geleerd dat Klein Hoefblad pyrrolizidine alkaloïden bevat en daardoor niet meer inwendig gebruikt mag worden.

Welke ervaringen heb jij met Klein Hoefblad?

Deel je ervaringen in het reactieveld hieronder en maak kans om mijn nieuwste kruidenboek t.w.v. €50 gratis te ontvangen.

Citroenmelisse Melissa officinalis

Download de kleurplaat incl. kleurinstructies

In bovenstaande tekening zijn de kenmerken van Citroenmelisse symbolisch weergegeven. De opbouw van de tekening is enigszins gelijk als de tekening van de lipbloemenfamilie. Hierdoor kan je direct zien dat Citroenmelisse lid is van de lipbloemenfamilie.

Citroenmelisse bloeit van juli tot september. De kleine bloemen staan in een krans rondom een vierkante behaarde stengel. De bloemen zijn vaalwit en hebben een duidelijke bovenlip. De kelkbladen zijn vergroeid. De bloemen hebben 4 uitstekende meeldraden.

Het blad staat kruisgewijs tegenoverstaand aan de stengel. Het blad is eirond tot hartvormig, gekarteld en behaard.

Het blad, bij voorkeur geplukt vóór de bloei, heeft een antivirale werking bij een koortslip. Het heeft ook een antibacteriële en schimmelwerende werking. Tevens houdt het muggen op afstand. Het blad werkt kalmerend en ontspannend op het zenuwstelsel en krampstillend op maag, galwegen, darmen en de baarmoeder. De plant bevat bitterstoffen, looistoffen en etherische oliën.  

 

Samenvatting

Citroenmelisse Melissa officinalisBotanische kenmerken
Nederlandse naam: Citroenmelisse
Wetenschappelijke naam: Melissa officinalis
Familie: lipbloemenfamilie
Soort plant: meerjarige kruidachtige plant
Bloeiperiode: juli tot september
Bloemkleur: vaalwit
Bloemvorm: lipbloem met duidelijke bovenlip en 4 uitstekende meeldraden Zaden: klein, eivormig en donker van kleur
Bladkleur: groen
Bladvorm: eirond tot hartvormig met gekartelde rand
Overige bijzonderheden: vierkante stengel, behaard

Medicinale werking
antiviraal
antibacterieel
schimmelwerend
helpt bij koortslip
kalmerend
ontspannend
krampstillend op maag, galwegen, darmen en baarmoeder

Inhoudsstoffen
bitterstoffen
looistoffen
etherische oliën

flavonoïden
vitaminen

Dosering
Tinctuur: 3x 40 druppels per dag.
Medicinale thee: 4 gram gedroogd kruid in 150 ml. heet water (niet kokend) 15 min. afgedekt laten trekken. Per dag 3 à 5 kopjes.

Giftigheid
niet giftig

Contra-indicaties
zwangerschap
verminderde schildklierwerking

Interactie met reguliere medicijnen
anti-aggregantia

anticoagulantia

antihypertensiva

anxiolytica

aspirines

barbituraten

hypnotica

NSAID's

schildkliermedicijnen
sedativa
   

 

 

Verdiepende Informatie Citroenmelisse

Medicinale thee

Een medicinale thee van Citroenmelisse helpt bij menstruatiekrampen. In onderstaande video laat ik je zien hoe ik een medicinale thee van Citroenmelisse zet.

 

Ik drink altijd een hele pot thee van Citroenmelisse als ik menstruatiekrampen heb. Ik vul het onderste gedeelte van een thee-ei helemaal vol met gedroogd blad van Citroenmelisse uit mijn tuin. Dan doe ik dit thee-ei in een thermoskan van 500 ml en giet de kan vol. Dan laat ik het 10 tot 15 minuten trekken en drink ik gedurende de dag de hele pot leeg. Werkt bij mij fantastisch en ook bij vriendinnen aan wie ik het heb geadviseerd.

 

Welke ervaringen heb jij met Citroenmelisse?


Deel je ervaringen in het reactieveld hieronder en maak kans om mijn nieuwste kruidenboek t.w.v. € 50 gratis te ontvangen.

Sleedoorn Prunus spinosa

Download de kleurplaat incl. kleurinstructies

In bovenstaande tekening zijn de kenmerken van Sleedoorn symbolisch weergegeven. De opbouw van de tekening is enigszins gelijk als de tekening van de rozenfamilie. Hierdoor kan je direct zien dat Sleedoorn lid is van de rozenfamilie.

De bloemen hebben 1 stempel en veel meeldraden. Ze hebben 5 witte kroonbladen en 5 kelkbladen.Het blad van Sleedoorn is smal en heeft een gezaagde rand en een lichte nervatuur.

De bloemen hebben een gunstige werking op de longen en helpen bij hoest, griep en verkoudheden. Dit is in bovenstaande tekening weergegeven door de symbolische weergave van de longen. De blauwe stippen staan voor blauwzuur dat in de pitten van de bessen aanwezig is.

Sleedoorn krijgt vanaf september blauwe bessen. De bessen hangen aan een kort steeltje aan de takken. De bessen zijn vers wrang, maar na een nacht in de vriezer zijn ze verrukkelijk. De vorst moet er eerst overheen. Dit is weergegeven door de ijskristallen.

De buitenste rand van de tekening is de symbolische weergave van looistoffen. In alle delen van de struik zitten hoge concentraties looistoffen.  

 

Samenvatting

Sleedoorn Prunus spinosaBotanische kenmerken
Nederlandse naam: Sleedoorn
Wetenschappelijke naam: Prunus spinosa
Familie: rozenfamilie
Soort plant: struik
Bloeiperiode: april
Bloemkleur: wit
Bloemvorm: veel meeldraden, 5 kroonbladen
Zaden: lichte ronde pit in de bes
Bladkleur: donkergroen met lichte nerf
Bladvorm: smal met gezaagde rand
Overige bijzonderheden: lange doorns

Medicinale werking
gunstig voor de longen
helpt bij hoest, griep en verkoudheden

Inhoudsstoffen
looistoffen
flavonoïden
vitamine C (in de bessen)

Dosering
Medicinale thee: 2 gram gedroogde bloemen in 150 ml. heet water 5 min. laten trekken. Per dag 3 kopjes.

Giftigheid
De pitten in de bessen zijn licht giftig i.v.m. blauwzuur.

Contra-indicaties
niet bekend

Interactie met reguliere medicijnen
niet bekend
   

 

 

Verdiepende Informatie Sleedoorn

  1. Leg vóór consumptie de bessen eerst een nacht in de vriezer.

 

Ik eet de bessen van Sleedoorn uit het vuistje, nadat ik ze een nacht in de vriezer heb gelegd. Als ze dan weer ontdooit zijn, smaken ze naar kleine zoete pruimpjes. Heerlijk!

 

Welke ervaringen heb jij met Sleedoorn?

Deel je ervaringen in het reactieveld hieronder en maak kans om mijn nieuwste kruidenboek t.w.v. € 50 gratis te ontvangen.

Sint Janskruid Hypericum perforatum

Download de kleurplaat incl. kleurinstructies

In bovenstaande tekening zijn de kenmerken van Sint Janskruid symbolisch weergegeven. Sint Janskruid behoort tot de hertshooifamilie.

De gele bloemen bloeien van juni tot oktober en hebben 5 kroonbladen en 11 tot 22 rode meeldraden. Ze hebben 5 smalle puntige kelkbladen.

Het blad staat per twee kruisgewijs tegenoverstaand aan de stengel. Het blad is ovaal en heeft een stompe top. Het heeft geen bladsteel. Als je het blad tegen het zonlicht houdt, dan zie je kleine witte puntjes. Dit zijn klieren. Het blad heeft lengtenerven. De minuscule zaden zitten in een 3-hokkige doosvrucht.

Een oliemaceraat van de bloemen of bloeitoppen heeft een wondhelende werking en helpt bij allerlei wonden en is vooral werkzaam bij eerstegraads brandwonden. Tevens is het antibacterieel, antiviraal en ontstekingsremmend.

De bloeitoppen hebben inwendig een directe werking op de opname van de neurotransmitters in de hersenen. Hierdoor heeft Sint Janskruid een antidepressie werking. Dit effect is pas merkbaar na 2 weken. Hypericine en hyperforine zijn voornamelijk verantwoordelijk voor deze werking. Sint Janskruid bevat ook etherische oliën, looistoffen en weinig alkaloïden.  

 

Samenvatting

Sint Janskruid Hypericum perforatumBotanische kenmerken
Nederlandse naam: Sint Janskruid
Wetenschappelijke naam: Hypericum perforatum
Familie: hertshooifamilie
Soort plant: meerjarige kruidachtige plant
Bloeiperiode: juni tot oktober
Bloemkleur: geel
Bloemvorm: 5 kroonbladen, 11 tot 22 meeldraden
Zaden: minuscuul in 3-hokkige doosvrucht
Bladkleur: groen met witte stipjes
Bladvorm: ovaal met stompe top
Overige bijzonderheden: olieklieren

Medicinale werking
inwendig:
werking op opname van neurotransmitters in de hersenen

antidepressive werking

uitwendig:

wondhelend

helpt bij eerstegraads brandwonden
antibacterieel
antiviraal

ontstekingsremmend

Inhoudsstoffen
etherische oliën
looistoffen

alkaloïden

hypericine
hyperforine
flavonoïden
fytosterolen
vitaminen

Dosering
Tinctuur: 3x 30 druppels per dag.
Medicinale thee: 2 gram gedroogde bloeitoppen in 150 ml. heet water 3 min. laten trekken. Per dag 3 kopjes. Oliemaceraat: 4 tot 6 weken 3x 5 ml. per dag.

Giftigheid
licht giftig
bovenstaande dosering niet overschrijden
kan na uitwendig gebruik in de zon blaren veroorzaken

Contra-indicaties
zwangerschap
zoogperiode
endogene depressie
bipolaire stoornissen

Interactie met reguliere medicijnen
niet gebruiken in combinatie met ieder regulier medicijn
   

 

 

Verdiepende Informatie Sint Janskruid

De plant is waarschijnlijk vernoemd naar Johannes de Doper en bloeit op de dag dat hij geboren was, 24 juni. Sint-Jansdag. Zijn vader zou die naam hebben gegeven, omdat hij een onbekende plant naast zijn huis zag staan en na de geboorte van zijn zoon de plant wist te benoemen.

De wetenschappelijke soortnaam perforatum duidt op de kleine doorschijnende klieren op het blad, die lijken op gaatjes. Alsof het blad is geperforeerd. Hypericum zou kunnen afgeleid zijn van hypo (=onder) en ereiko (=heide). Deze plant zou van oorsprong op heide gronden voorkomen. Ook zou het kunnen afgeleid zijn van hyper (=boven) en eikon (=voorstelling), omdat de geneeskrachtige werking van deze plant boven elke voorstelling ging.

De Engelse naam is St John's Wort.

Vooral te vinden in de volle zon in open droog grasland en op braakliggende akkers. Ook op zonnige plekken langs wegen, hagen, muren, dijken en spoorwegen. Zelfs te vinden op droge en arme rotsachtige grond.

Landen: oorspronkelijk van Europa, Noord-Afrika tot Midden-Azië, maar tegenwoordig bijna overal ter wereld te vinden.

Hoogte: 20 tot 90 cm.
Lichtbehoefte: bij voorkeur in de volle zon, maar kan ook in de halfschaduw staan. Niet minder dan 5 uur zonlicht per dag is het beste.
Vochtbehoefte: droog, maar een wat vochtiger grond kan ook, wel goed doorlatende grond nodig
Grondsoort: geen specifieke grond nodig, groeit op iedere grond, mits goed doorlatend
Voedselbehoefte: kan goed op arme en voedselrijke grond staan
Snoeien: niet nodig
Tuintips: kan op zandgrond woekeren met vertakte wortelstokken en zich rijkelijk uitzaaien, houdt van kalk in de grond
Verzorging: geen specifieke verzorging nodig
Vermeerdering: zaaien in het voorjaar in een kweekset binnen, volgroeide planten kan je in het najaar scheuren
Beestjes: allerlei insecten zoals hommels, bijen en zweefvliegen

  1. Sint Janskruid is giftig voor paarden. Na het eten van ca. 2 kg kan er zonnebrand ontstaan, omdat de huid van het paard gevoeliger wordt door zonlicht.
  2. Waarschijnlijk ook giftig voor koeien, schapen, geiten e.d.
  3. Makkelijk te herkennen aan de witte puntjes op het blad, wanneer je het blad tegen het licht houdt. Dit zijn doorzichtige klieren.
  4. De bloemen hebben een bovenstandig vruchtbeginsel dat duidelijk in het hart van de bloem zichtbaar is. Aan de rand van de kroonbladen zitten kleine zwarte stipjes. Dit zijn pigmentcellen. Deze pigmentcellen zitten vaak ook op de rand van het blad. De stengels vertonen aan beide zijden zogenaamde lijsten.
  5. De top van de kelkbladen hebben geen tandjes, zoals veel andere leden van de hertshooifamilie wel hebben. Hoewel ik heb ontdekt dat de kelkbladen van Mansbloed ook geen tandjes hebben..
  6. Best oogsten in eind juni en juli, hoewel er ook wordt gezegd dat de concentratie aan rode kleurstof eind augustus het hoogste is.
  7. Als je het wilt drogen dan niet boven de 30 graden. Ik raad altijd aan om kruiden niet in de zon te drogen. Naar mijn mening verliest het kruid dan te veel inhoudsstoffen.
  8. Je kan het volledige bovenste deel van de plant oogsten. Zo ongeveer 1/3 van de bovenkant.
  9. Als je in een keer te weinig bloemen kunt oogsten, dan kan je proberen om de bloemen eerste te drogen totdat je 80 bloemen heb. Het zou dan een  experiment zijn om van gedroogde bloemen een oliemaceraat te maken. Het is niet zeker of de olie dan rood verkleurd en of deze ook geneeskrachtige eigenschappen heeft. Maar het proberen waard.

Werkt inwendig waarschijnlijk vooral bij milde depressies. Uitwendig helpt het o.a. bij brandwonden.

 

Sintjansolie

Een oliemaceraat gemaakt van de bloemen helpt bij brandwonden. Giet een klein beetje van deze olie in je hand en smeer de verbrande plek ermee in.

In onderstaande video's laat ik je stap-voor-stap zien hoe je van de bloemen van Sint Janskruid een oliemaceraat maakt.

Ik maak mijn eigen Sintjansolie. Ik heb altijd een fles in mijn keukenkastje staan. De olie blijft jaren goed. Het is bedorven als het ranzig ruikt. Dan niet meer inwendig gebruiken. Ik gebruik het dan nog wel uitwendig en het werkt in mijn beleving dan nog steeds.

Ken jij goede producten met Sint Janskruid? Laat het me dan weten in het reactieveld hieronder.

Waarschijnlijk zijn de belangrijkste stoffen hypericine en hyperforine. Er wordt zelfs gezegd dat hyperforine alleen verantwoordelijk is voor de antidepressieve werking. Hyperforine zou de hoeveelheid neurotransmitters in de synapsen van de zenuwen verhogen. Gebruikte neurotransmitters worden normaal gesproken weer opgenomen. Hyperforine zou deze heropname blokkeren, waardoor er meer neurotransmitters in de synapsspleet blijven. Het gaat dan voornamelijk om de neurotransmitters serotonine, noradrenaline, dopamine, glutamine en GABA.

Sint Janskruid heeft een interactie met alle reguliere medicijnen, omdat het mogelijk de verwerking van medicijnen in de lever versnelt en het de opname van medicijnen door de darmwand vermindert.

Andere inhoudsstoffen zijn: vitamine C, pro vitamine A, cyanidine (= een antioxidant), GABA, glutamine

Let op: kan sporen van cadmium en lood bevatten

In totaal zijn er waarschijnlijk 288 verschillende inhoudsstoffen gevonden, waarvan bekend is dat 168 hiervan in geïsoleerde vorm een werking op het menselijk lichaam hebben.

  1. In maart 2017 is een artikel gepubliceerd over een meta analyse die is gedaan in Singapore naar de werkzaamheid van Sint Janskruid als antidepressiva t.o.v. SSRI's (reguliere antidepressiva). In verschillende databases is gezocht naar klinische onderzoeken die zijn uitgevoerd. Ze vonden 27 onderzoeken met in totaal 3808 personen met depressieve klachten. De werking van Sint Janskruid bleek een vergelijkbaar resultaat te hebben als SSRI's. Tevens waren de cijfers voor het terugkomen van de klachten vergelijkbaar. Opmerkelijk was dat het gebruik van Sint Janskruid minder vaak werd gestopt dan van SSRI's. Er was een hogere therapietrouw.
  2. Februari 2010, Turkije. Een in vitro onderzoek is uitgevoerd naar de wondhelende eigenschappen van Sint Janskruid in vergelijking met een Hypericum soort uit dezelfde familie (Hypericum scabrum). In vitro betekent een onderzoek in een laboratorium. Meestal is dit uitgevoerd in een zogenaamd petrischaaltje. Uit dit onderzoek bleek dat vooral een extract met ethylacetaat de meest wondhelende eigenschappen had. Tevens bleek dat de volgende inhoudsstoffen waarschijnlijk verantwoordelijk zijn voor de wondhelende en ontstekingsremmende eigenschappen: hyperoside, hypericine, isoquercitrine, rutine en epicatechine. De andere soort uit dezelfde familie, Hypericum scabrum, had geen enkele wondhelende of ontstekingsremmende werking. De onderzoekers wijzen er daarom op dat het kunnen determineren van de juiste plant essentieel is.

Ik vind het een heerlijke thee om ook als gezelligheidsthee te drinken. De smaak is mild en thee-achtig. Natuurlijk rekening houden met alle info die ik je op deze pagina geef, want het heeft nog al wat haken en ogen.

Je zou er ook een krans van kunnen maken, maar dat heb ik nog niet geprobeerd.

In een haarlotion zou het helpen bij broos en afbrekend haar. Zet dan een sterke thee en giet dit na het wassen over je hoofd. Licht inmasseren, even laten trekken en goed uitspoelen. Ik heb er geen ervaring mee.

Bij mij in het keukenkastje staat altijd een fles Sintjansolie. Als ik me in de keuken heb verbrand aan bijvoorbeeld een pan of de oven, dan spoel ik het eerst af met heet water (dus NIET met koud!). Zo heet dat het net dragelijk is. Dan smeer ik er een beetje Sintjansolie over. Een wondermiddel. Geen pijn, geen rode plek, er is helemaal niets meer van te zien of te voelen. Alsof ik me niet verbrand heb. Ga naar 'Medicinaal gebruik' om te zien hoe ik deze olie maak van de bloemen van Sint Janskruid.

 

Welke ervaringen heb jij met Sint Janskruid?

Deel je ervaringen in het reactieveld hieronder en maak kans om mijn nieuwste kruidenboek t.w.v. € 50 gratis te ontvangen.

Valkruid Arnica montana

Download de kleurplaat incl. kleurinstructies

In bovenstaande tekening zijn de kenmerken van Valkruid symbolisch weergegeven. De opbouw van de tekening is enigszins gelijk als de tekening van de composietenfamilie. Hierdoor kan je direct zien dat Valkruid lid is van de composietenfamilie.

De samengestelde bloem bestaat uit oranje buisbloemen en 15 à 20 gele lintbloemen. De bloem bloeit van juni tot augustus op een zacht behaarde stengel. Eén bloemstengel bevat meestal 1 tot 3 bloemen. De top van de lintbloemen hebben 3 tanden. De bloemen hebben een verfrommeld uiterlijk. De kelkbladen zijn aan de basis samengegroeid en hebben een bruinrode puntige top.

Het blad staat in een rozet van 4 à 5 stevige en lepelvormige bladeren. Evenals de stengel zijn de bladeren zacht behaard. Ze hebben duidelijke lengtenerven. Hogerop staan er weinig kleinere en lancetvormige blaadjes tegenoverstaand aan de stengel. Het donkerbruine tot zwarte zaad is cilindervormig en heeft pluis, ook wel pappus genoemd.

De bloemen hebben uitwendig een helende werking bij alle letsel die ontstaat bij vallen, waarbij er geen bloeding is ontstaan, zoals builen en blauwe plekken. Ook heeft het een gunstige werking bij spier- en gewrichtspijnen en is het ontstekingsremmend op de huid.

De bloemen bevatten voornamelijk bitterstoffen en etherische oliën en in kleine hoeveelheden ook cumarinen en saponinen.  

 

Samenvatting

Valkruid Arnica montanaBotanische kenmerken
Nederlandse naam: Valkruid
Wetenschappelijke naam: Arnica montana
Familie: composietenfamilie
Soort plant: meerjarige kruidachtige plant
Bloeiperiode: juni tot augustus
Bloemkleur: oranje en geel
Bloemvorm: buisbloemen, 15-20 lintbloemen met 3 tanden, verfrommeld uiterlijk
Zaden: donkerbruin of zwart, cilindervormig met pappus
Bladkleur: groen
Bladvorm: onderste blad lepelvormig in rozet, aan stengel lancetvormig Overige bijzonderheden: zacht behaard

Medicinale werking
helend bij letsel zonder bloeding
helpt bij blauwe plekken en builen
verlicht spier- en gewrichtspijnen
ontstekingsremmend op de huid

Inhoudsstoffen
bitterstoffen
etherische oliën

cumarinen

saponinen

flavonoïden
silicium
fytosterolen

Dosering
Als crème, zalf of gel met maximaal 25% arnica-tinctuur.

Giftigheid Licht giftig.
Absoluut niet inwendig gebruiken.
Alleen op gesloten huid aanbrengen.

Contra-indicaties
kinderen jonger dan 2 jaar
allergie voor planten uit de composietenfamilie

Interactie met reguliere medicijnen
niet bekend
   

 

 

Verdiepende Informatie Valkruid

Valkruid kan een allergische reactie veroorzaken. Als je bij de bereiding van je product alleen de lintbloemen gebruikt, dan is de kans op deze reactie het laagst. Gebruik bij de bereiding van je zalf of crème een concentratie van 1:10. Dit betekent dat je 1 deel plantenmateriaal gebruikt op 10 delen medium, zoals alcohol of olie.

Ik gebruik altijd de zalf van Weleda. Doet wonderen om blauwe plekken te voorkomen.

Hier kan je direct die zalf bestellen >>

Arnica zalf van Weleda is mijn wondermiddel. Ik smeer het direct op een plek als ik me stoot. Dan verdwijnt de pijn snel en is er niets meer van te zien, zelfs geen blauwe plek.

Onlangs zat ik zelfs met twee vingers tussen het scharnierpunt van de stretcher. Dat deed flink pijn! Met mijn vingers in mijn mond snelde ik naar binnen en smeerde er royaal Arnica zalf van Weleda op. Het deed nog steeds pijn, maar ik bleef de vingers inwrijven. Normaal gesproken zou ik toch blauwe vingers en nagels moeten krijgen, maar na een uur was er alleen een heel klein rood vlekje in het hoekje van een nagel te zien. Dit vlekje was 2 dagen later ook verdwenen. Geen pijn, geen letsel. Geweldig, dat is Plantenliefde 🙂

 

Welke ervaringen heb jij met Valkruid?

Deel je ervaringen in het reactieveld hieronder en maak kans om mijn nieuwste kruidenboek t.w.v. € 50 gratis te ontvangen.

 

 

Enthousiast geworden? Word dan direct lid voor €199 €102,85 per jaar of €24,50 per maand en krijg toegang tot de volledige De Plantwijzer met ruim 100 kleurplaten en uitgebreide informatie over geneeskrachtige, eetbare en bruikbare planten.

Aanmeldknopcursus